กลายเป็นภาพที่เรียกเสียงฮือฮาและสร้างความสงสัยให้กับชาวเน็ตจีนอย่างมาก เมื่อมีการเผยแพร่ภาพงานรับปริญญาที่ดูแตกต่างจากภาพของบัณฑิตทั่วไปอย่างสิ้นเชิง เพราะในภาพมีนักศึกษาชายสวมชุดครุยเพียงคนเดียวยืนอยู่ด้านหลัง ขณะที่ด้านหน้ามีอาจารย์ถึง 9 คน นั่งเรียงแถวเพื่อถ่ายภาพร่วมกัน บรรยากาศดูทั้งอบอุ่นและเงียบเหงาในเวลาเดียวกัน จนหลายคนอดตั้งคำถามไม่ได้ว่า นักศึกษาคนนี้เรียนสาขาวิชาอะไรกันแน่ เหตุใดจึงไม่มีเพื่อนร่วมรุ่นมายืนถ่ายภาพด้วยเลยแม้แต่คนเดียว
ภาพดังกล่าวถูกนำมาแชร์ต่อบนสื่อสังคมออนไลน์ของจีนในช่วงฤดูกาลรับปริญญา และกลายเป็นประเด็นที่ผู้คนพูดถึงอย่างรวดเร็ว เนื่องจากภาพนี้แตกต่างจากงานรับปริญญาที่มักมีบัณฑิตจำนวนมากยืนถ่ายภาพร่วมกัน บางคนมีเพื่อนร่วมชั้นหลายสิบคน บางสาขามีนักศึกษาจบพร้อมกันเป็นร้อยคน แต่ภาพนี้กลับมีนักศึกษาชายเพียงคนเดียวอยู่ท่ามกลางอาจารย์ 9 คน ทำให้ภาพที่ควรจะเต็มไปด้วยความคึกคักกลับดูเงียบสงบอย่างน่าประหลาด
หลังภาพถูกเผยแพร่ออกไป ชาวเน็ตจำนวนมากเริ่มคาดเดาว่าเขาอาจกำลังศึกษาอยู่ในสาขาวิชาที่มีผู้สมัครน้อยมาก บางคนตั้งข้อสังเกตว่าอาจเป็นสาขาโบราณคดี เพราะเป็นวิชาที่ต้องใช้ความรู้เฉพาะทางและอาจไม่ได้รับความนิยมในหมู่นักศึกษาทั่วไป ขณะที่บางคนคาดว่าอาจเป็นพิพิธภัณฑศาสตร์ ซึ่งเป็นสาขาที่เกี่ยวข้องกับการจัดการและอนุรักษ์วัตถุทางประวัติศาสตร์ ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งคิดว่าอาจเป็นสาขาพลังงานนิวเคลียร์หรือวิชาเฉพาะทางด้านวิทยาศาสตร์ที่มีจำนวนผู้เรียนไม่มากนัก
แต่คำตอบที่แท้จริงกลับแตกต่างจากที่หลายคนคาดการณ์ เพราะนักศึกษาชายในภาพไม่ได้เรียนโบราณคดีหรือวิทยาศาสตร์เฉพาะทางอย่างที่ชาวเน็ตตั้งข้อสงสัย เขากำลังศึกษาอยู่ในสาขา “การศึกษาปฐมวัย” ของมหาวิทยาลัยซานตง มณฑลซานตง ประเทศจีน ซึ่งเป็นสาขาที่มุ่งเน้นการดูแลและส่งเสริมพัฒนาการของเด็กตั้งแต่วัยแรกเกิดจนถึงอายุประมาณ 3 ปี
หลายคนอาจเข้าใจว่าการศึกษาปฐมวัยเป็นเรื่องเดียวกับการศึกษาระดับอนุบาลหรือการศึกษาก่อนวัยเรียนทั่วไป แต่ในหลักสูตรนี้มีจุดเน้นที่แตกต่างออกไป โดยให้ความสำคัญกับเด็กในช่วงวัย 0-3 ปี ซึ่งเป็นช่วงเวลาสำคัญของการเติบโตและพัฒนาการ ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ ภาษา สังคม และความสามารถในการเรียนรู้ เด็กในวัยนี้ยังไม่สามารถสื่อสารความต้องการของตนเองได้อย่างชัดเจนเหมือนเด็กโต ผู้ที่ทำงานด้านนี้จึงจำเป็นต้องมีความรู้และทักษะเฉพาะในการสังเกตพฤติกรรม เข้าใจความต้องการ และส่งเสริมพัฒนาการของเด็กอย่างเหมาะสม
หลักสูตรดังกล่าวครอบคลุมเนื้อหาหลายด้าน ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการดูแลเด็กหรือการเล่นกับเด็กเท่านั้น นักศึกษาต้องเรียนรู้เกี่ยวกับสุขภาพและการดูแลเด็กเล็ก การส่งเสริมพัฒนาการทางร่างกาย การเคลื่อนไหว การพัฒนาทักษะทางภาษา ตลอดจนแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้ในช่วงวัยแรกเริ่ม นอกจากนี้ยังต้องฝึกทักษะในการออกแบบกิจกรรมที่เหมาะสมกับเด็กแต่ละช่วงวัย เพื่อให้สามารถนำความรู้ไปใช้ในการทำงานจริงได้
การเรียนการสอนยังรวมถึงทักษะด้านดนตรีสำหรับเด็ก การจัดกิจกรรมทางภาษา และการส่งเสริมความสามารถในการเคลื่อนไหว ซึ่งล้วนเป็นองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาเด็กเล็ก เพราะเด็กในช่วงวัย 0-3 ปีไม่ได้เรียนรู้ผ่านการนั่งฟังหรืออ่านหนังสือเพียงอย่างเดียว แต่เรียนรู้จากการสัมผัส การเคลื่อนไหว การเล่น การสื่อสาร และการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้ใหญ่รอบตัว
ด้วยลักษณะเฉพาะของหลักสูตร ทำให้การศึกษาปฐมวัยเป็นสาขาที่ต้องอาศัยความอดทน ความเข้าใจ และความรับผิดชอบสูง ผู้เรียนต้องพร้อมทำงานกับเด็กเล็กที่ยังไม่สามารถอธิบายความรู้สึกหรือความต้องการของตนเองได้อย่างเต็มที่ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่สาขานี้จะมีผู้สมัครเรียนไม่มากเท่าสาขาที่ได้รับความนิยมทั่วไป และอาจเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ภาพรับปริญญาของนักศึกษาชายเพียงคนเดียวกลายเป็นเรื่องที่ผู้คนให้ความสนใจอย่างกว้างขวาง
แม้จะมีนักศึกษาเพียงคนเดียวในภาพ แต่สิ่งที่ทำให้หลายคนประทับใจไม่ใช่แค่ความแปลกตาของงานรับปริญญาเท่านั้น หากยังเป็นการที่อาจารย์ทั้ง 9 คนมาร่วมถ่ายภาพกับบัณฑิตคนนี้อย่างพร้อมหน้า ภาพดังกล่าวทำให้เห็นว่าการเรียนในสาขาที่มีนักศึกษาจำนวนน้อยไม่ได้หมายความว่าผู้เรียนจะได้รับความสำคัญน้อยลง ตรงกันข้าม นักศึกษาคนหนึ่งอาจได้รับการดูแลและการเรียนการสอนจากอาจารย์อย่างใกล้ชิดตลอดระยะเวลาที่ศึกษา
ชาวเน็ตจำนวนหนึ่งแสดงความคิดเห็นว่า นักศึกษาชายในภาพน่าจะมีความสนใจในสาขาการศึกษาปฐมวัยอย่างแท้จริง เพราะการตัดสินใจเลือกเรียนในหลักสูตรที่มีผู้เรียนเพียงคนเดียวไม่ใช่เรื่องที่พบเห็นได้บ่อย โดยเฉพาะเมื่อเขาต้องเรียนและทำกิจกรรมต่าง ๆ โดยไม่มีเพื่อนร่วมรุ่นในสาขาเดียวกันมาร่วมแบ่งปันประสบการณ์เหมือนนักศึกษาทั่วไป
อย่างไรก็ตาม การที่มีนักศึกษาชายน้อยไม่ได้หมายความว่าสาขานี้ไม่จำเป็นหรือไม่มีอนาคต ในประเทศจีนเริ่มมีผู้ชายเลือกเข้าสู่อาชีพที่เกี่ยวข้องกับการดูแลและการศึกษาของเด็กเล็กเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ โรงเรียนอนุบาลบางแห่งมีครูผู้ชายทำหน้าที่จัดกิจกรรมออกกำลังกาย สอนพลศึกษา หรือดูแลกิจกรรมการเคลื่อนไหวในช่วงพัก ซึ่งช่วยให้เด็กได้สัมผัสประสบการณ์การเรียนรู้จากผู้สอนที่มีความหลากหลายมากขึ้น
ถึงแม้จะมีแนวโน้มดังกล่าว แต่จำนวนผู้ชายที่เลือกเรียนสาขาการศึกษาปฐมวัยก็ยังค่อนข้างน้อย เมื่อเทียบกับจำนวนผู้เรียนในหลักสูตรอื่น ๆ ทำให้ภาพของนักศึกษาชายที่สำเร็จการศึกษาเพียงคนเดียวจึงกลายเป็นภาพที่สะดุดตาและได้รับความสนใจจากผู้คนบนโลกออนไลน์
ในมณฑลซานตงมีสถาบันการศึกษารวม 25 แห่ง ทั้งมหาวิทยาลัย วิทยาลัย และสถานศึกษาอาชีวะ ที่เปิดสอนสาขาการศึกษาปฐมวัยตามข้อมูลที่ปรากฏในรายงาน แม้จะมีสถานศึกษาหลายแห่งเปิดหลักสูตรนี้ แต่จำนวนผู้สมัครเรียนก็ไม่ได้หมายความว่าจะมีจำนวนมากในทุกสถาบัน เพราะแต่ละแห่งอาจมีจำนวนนักศึกษาแตกต่างกันตามความนิยมของหลักสูตรและความต้องการของผู้เรียนในแต่ละปี
อีกเหตุผลที่ทำให้สาขานี้มีความสำคัญมากขึ้นคือการเปลี่ยนแปลงของแนวคิดการเลี้ยงดูเด็กในครอบครัวสมัยใหม่ เมื่อมาตรฐานการครองชีพและการเข้าถึงข้อมูลด้านการเลี้ยงดูดีขึ้น พ่อแม่จำนวนมากเริ่มให้ความสนใจกับพัฒนาการของลูกตั้งแต่ช่วงวัยแรกเกิด ไม่ได้รอจนถึงวัยเข้าโรงเรียนแล้วจึงเริ่มให้ความสำคัญกับการเรียนรู้
ผู้ปกครองจำนวนหนึ่งให้ความสำคัญกับการกระตุ้นพัฒนาการด้านภาษา การเคลื่อนไหว การสื่อสาร และการเข้าสังคม แม้เด็กจะยังพูดไม่ได้อย่างชัดเจนก็ตาม เพราะช่วงวัย 0-3 ปีถือเป็นช่วงที่เด็กมีการเปลี่ยนแปลงและเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ อย่างรวดเร็ว การได้รับการดูแลและส่งเสริมพัฒนาการที่เหมาะสมจึงเป็นพื้นฐานสำคัญต่อการเติบโตในระยะต่อไป
สำหรับโอกาสในการทำงาน ข้อมูลจากเว็บไซต์ Jobui ที่ถูกอ้างถึงในรายงานระบุว่า เงินเดือนของผู้ทำงานในอุตสาหกรรมการศึกษาวัยเด็กมีความแตกต่างกันไปตามพื้นที่ โดยมีค่าเฉลี่ยประมาณ 4,500-8,000 หยวนต่อเดือน หรือคิดเป็นเงินไทยราว 21,254-37,786 บาท ทั้งนี้ตัวเลขดังกล่าวเป็นข้อมูลโดยประมาณจากแหล่งที่อ้างถึง ไม่ใช่รายได้ที่รับประกันสำหรับผู้สำเร็จการศึกษาทุกคน เพราะรายได้จริงยังขึ้นอยู่กับเมือง ประสบการณ์ ตำแหน่งงาน และประเภทของสถานประกอบการด้วย
แม้โอกาสการจ้างงานในปี 2024 จะมีแนวโน้มลดลงเมื่อเทียบกับช่วงก่อนหน้า แต่ความต้องการบุคลากรด้านการศึกษาวัยเด็กในเมืองใหญ่ยังคงมีอยู่ โดยเฉพาะสถานที่ให้บริการดูแลและส่งเสริมพัฒนาการเด็กเล็ก อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ต้องการเข้าสู่อาชีพนี้ยังจำเป็นต้องพัฒนาทักษะและประสบการณ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน
นอกจากภาพของนักศึกษาชายจากมหาวิทยาลัยซานตงแล้ว ก่อนหน้านี้ยังเคยมีภาพรับปริญญาที่สร้างความสนใจในลักษณะคล้ายกันจากมหาวิทยาลัยปักกิ่ง ซึ่งเป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยชั้นนำของจีน ภาพดังกล่าวเป็นภาพของนักศึกษาหญิงที่สำเร็จการศึกษาจากสาขา “บรรพชีวินวิทยา” ซึ่งเป็นศาสตร์ที่ศึกษาเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตในอดีตจากหลักฐานทางธรณีวิทยาและซากดึกดำบรรพ์
บรรพชีวินวิทยาเป็นสาขาที่ศึกษาเกี่ยวกับรูปร่าง ลักษณะการดำรงชีวิต และประวัติวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตในช่วงเวลาทางธรณีกาล ทั้งสัตว์และพืชที่เคยอาศัยอยู่บนโลกในอดีต นักศึกษาต้องเรียนรู้ทั้งด้านชีววิทยา ธรณีวิทยา การวิเคราะห์ซากดึกดำบรรพ์ และการทำความเข้าใจประวัติความเปลี่ยนแปลงของสิ่งมีชีวิตตลอดระยะเวลาหลายล้านปี
ข้อมูลที่รายงานระบุว่า ในช่วงเวลา 9 ปี สาขาบรรพชีวินวิทยาของมหาวิทยาลัยปักกิ่งมีนักศึกษาที่เข้าศึกษารวมเพียง 6 คน หรือเฉลี่ยประมาณปีละหนึ่งคนเท่านั้น และบางปีอาจไม่มีนักศึกษาสมัครเข้าเรียนเลย ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าสาขาวิชาเฉพาะทางบางประเภทอาจมีผู้สนใจจำนวนจำกัด แม้จะเป็นสาขาที่มีคุณค่าทางวิชาการและมีความสำคัญต่อการศึกษาวิจัยก็ตาม
เมื่อเปรียบเทียบภาพรับปริญญาของทั้งสองมหาวิทยาลัย จึงเห็นความคล้ายคลึงกันอย่างชัดเจน ทั้งสองภาพมีบัณฑิตจำนวนน้อยมากเมื่อเทียบกับงานรับปริญญาทั่วไป แต่เบื้องหลังกลับเป็นเรื่องราวของสาขาวิชาที่มีความเฉพาะตัวและต้องอาศัยความสนใจอย่างจริงจังจากผู้เรียน
ภาพของนักศึกษาชายเพียงคนเดียวที่ยืนถ่ายรูปกับอาจารย์ 9 คนจากมหาวิทยาลัยซานตง จึงไม่ได้เป็นเพียงภาพรับปริญญาที่ดูเหงาเท่านั้น แต่ยังทำให้ผู้คนหันมาสนใจสาขาการศึกษาปฐมวัย ซึ่งเป็นศาสตร์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาเด็กในช่วงวัยแรกเริ่ม และสะท้อนให้เห็นว่าเส้นทางการศึกษาไม่ได้จำเป็นต้องมีผู้เรียนจำนวนมากจึงจะมีคุณค่า บางครั้งการเลือกเดินในเส้นทางที่มีคนสนใจไม่มาก ก็อาจเป็นจุดเริ่มต้นของอาชีพที่มีความหมายต่อสังคมในอนาคต
